Laatste Nieuws

‘Scheur in beton? Even water geven’

 

Materiaal: repareer uzelf! Zo heet de Van Leeuwenhoeklezing van 17 september door TU-professor nieuwe materialen Sybrand van der Zwaag. 

Sinds 2004 leidt Van der Zwaag aan de TU Delft het onderzoek naar zelfherstellend materiaal. Met als inspiratiebron: menselijke huid en botten. “Hoe herstellen die zichzelf als er schade of scheurtjes optreden? Door dan een legertje minuscule reparateurs via de bloedstroom of, in botten, via de electrolytenstroom, ter plekke hun herstellende werk te laten verrichten. Als we een been breken, of een diepe kras oplopen op onze huid, dan start het reparatieproces vanzelf. Als we het herstel maar voldoende tijd geven, verdwijnt de schade geheel. Sinds 2004 onderzoeken we aan de TU Delft hoe we technische materialen zo kunnen herontwerpen dat ze niet alleen sterk zijn, maar ook beschikken over zo’n natuurlijk zelfherstellend vermogen.

‘Scheur in beton? Even water geven’

Daar hebben we inmiddels een handvol manieren voor ontwikkeld. De grootste uitdaging was om lokale beweeglijkheid en transport in materialen mogelijk te maken: in plastic, beton, asfalt, staal, coatings.”

Geen littekenweefsel

Zelfherstellend materiaal was in 2004 misschien nog science fiction, nu is het alleen nog science. Het is al op verschillende plekken toegepast, weet Van der Zwaag. “Wie in Zeeland of Brabant wel eens over de A58 heeft gereden, heeft grote kans op zelfherstellend asfalt te hebben gereden. Een Limburgse waterzuiveringsinstallatie is gemaakt met zelfherstellend beton. Er rijden auto’s rond met een zelfherstellende huid, een coating die krassen herstelt – zonder littekenweefsel. Ook vliegtuigmotoren worden hopelijk binnenkort van zo’n zelfherstellende beschermlaag voorzien. En onze toekomstige energiecentrales gaan straks langer mee door zelf-herstellend staal.”

Water geven

Toch is het gebruik van zelfherstellend materiaal al zo oud als de weg naar Rome. “Maar dat is puur toeval. Het Colosseum, het grootste amfitheater in het Romeinse Rijk, is gebouwd in de eerste eeuw na Christus. Daarbij is zelfherstellende mortel gebruikt – waarschijnlijk zonder dat de bouwers dat zelf wisten. De samenstelling van de mortel maakte zelfherstel mogelijk.” Van recenter datum is het beton van het aan de TU Delft gelieerde Green Basilisk, waar micro-organismen aan zijn toegevoegd, die het herstelwerk doen. Zodra ze in aanraking komen met water, scheiden ze kalksteen af. Hierdoor dichten scheuren zichzelf – gewoon dus even water geven.

Opnieuw nadenken over design

Leuk hoor, dat we straks met zelfherstellend materiaal kunnen bouwen voor tientallen generaties na ons, maar roept dat geen nieuwe vragen op over wát we dan gaan bouwen? “Absoluut – gelukkig is het Colosseum een gebouw dat eeuwen later nog steeds het bekijken waard is. En als we straks bouwwerken kunnen maken voor ‘net-niet de eeuwigheid’, moeten we opnieuw gaan nadenken over design, inrichting, over flexibel bouwen. En in de tussentijd kunnen we de levensduur van huidige bouwwerken verlengen met zelfherstellende reparatiemortel.” 

 

Zondag 17 september, 11.00 uur in het Science Centre aan de Mijnbouwstraat 120: Van Leeuwenhoeklezing ‘Materiaal: repareer uzelf!’,  door professor Sybrand van der Zwaag.  Tijdens de lezing laat hij filmpjes zien hoe onder meer plastic, staal en coating zichzelf herstellen. Gratis entree.




Terug
vrijdag 8 september 2017 08:04:09 Categorie: Laatste Nieuws Ingezonden door: Rob